Nu Even Nu

Wat is adem-meditatie? Adem-meditatie: wat is het en wat moet je er mee?

Wat is meditatie?

 Meditatie is hot tegenwoordig. Mindfulness-lessen, zen-cursussen, yoga en stilteretraites worden tegenwoordig te kust en te keur aangeboden, en allemaal zijn ze op de een of andere manier gelinkt aan meditatie. Rust en stilte, introspectie en bewustwording: het zou leiden tot groter geluk en veelbelovende effecten hebben op de mentale en fysieke gezondheid. Maar wat is meditatie eigenlijk en hoe werkt het? En zijn de effecten echt alleen maar positief?

 Wat is meditatie: oorsprong en betekenis

De oorsprong van meditatie wordt vaak gezocht in Oosterse godsdiensten, zoals het hindoeïsme en het boeddhisme. Toch is meditatie in vrijwel alle wereldgodsdiensten terug te vinden, met name in de mystieke takken.

De bekendste ‘meditatieleraar’ is de Boeddha, die vijfhonderd jaar voor Christus de verlichting ontdekte – een blijvende spirituele transformatie waarbij de illusie van het eigen ‘ik’ wordt doorzien. In de eeuwen daarna ontstonden er verschillende stromingen die elk hun eigen accenten legden in de ‘dharma’, de leer van de Boeddha. Zo is Zen bijvoorbeeld een Chinese school die  terug te voeren is op de grondslagen van het boeddhisme.

Het antwoord op de vraag ‘wat is meditatie’ verschilt per stroming en spirituele discipline, maar uiteindelijk hebben ze één ding gemeen: het gebruik van aandacht. Door meditatie richt je je aandacht ergens op – je ademhaling bijvoorbeeld – of juist helemaal niet. In het laatste geval spreek je van ‘objectvrije meditatie’, waarmee je bewust kan worden van de voorbijgaande aard van al je geestelijke toestanden. In beide gevallen is er sprake van concentratie, die je in stilte uitvoert.

Wat is meditatie: het doel

Het doel van meditatie kan per spirituele stroming en zelfs per persoon sterk verschillen. Binnen een godsdienstige context kan het manier zijn om dichter bij een goddelijke entiteit te komen; voor een ander is het weinig meer dan een rustpunt in de dag. Voor sommige mensen is het een manier om het proces tot bewustzijnstransformatie te ondersteunen. Iemand anders kan het op zijn beurt gebruiken om zich beter te concentreren.

Meditatie is wat dat betreft een breed begrip. Toch valt er in het algemeen wel iets te zeggen over een overkoepelend resultaat: het lozen van spanning. Wetenschappelijk onderzoek heeft herhaaldelijk laten zien dat mensen inderdaad rustiger worden van mediteren en dat het verschillende positieve effecten kan hebben op de gezondheid doordat het stress vermindert.

Wat is adem-meditatie

Veel mensen denken dat meditatie vooral een geestelijk iets is: een manier om even ‘los’ te komen van het denken. Een groot aantal meditatieve benaderingen richten zich inderdaad vooral op het ‘hoofd’; het loslaten van gedachten, emoties en spanningen door er alleen maar naar te kijken vanuit je geestesoog.

Wie goed oplet, of misschien al enigszins is gevorderd met meditatie, ziet dat spanningen niet alleen in je hoofd voorkomen. Ze zitten in je hele lijf namelijk. Je lichaam slaat spanningen op, die niet zullen verdwijnen als je alleen maar vanuit je ‘hoofd’ mediteert. Je zult dan ook naar je lichaam moeten kijken met je aandacht, waar er verkrampingen zitten en waar je bepaalde energieën voelt. Dán kun je loslaten, en zal je zien dat het ook rustiger wordt in je hoofd.

Met adem-meditatie leer je diep in te ademen en volledig uit te ademen, zodat je al je spanningen en verkrampingen grondig loslaat. Je lichaam, je geest en je ziel zijn één, en ze spiegelen elkaar. Een ontlading in het lichaam zal leiden tot het bevrijden van je geest – en andersom. Daarom is adem-meditatie een prachtige manier om te leren mediteren, maar ook om verdieping te zoeken als je al enige ervaring hebt.